Dane o energetyce 2019

Przedstawiamy wybrane dane na temat polskiej energetyki w 2018 roku, istotne z perspektywy zmian, jakie zachodzą w polskim sektorze energetycznym. 

Główne wnioski z analizy 

  • Rośnie udział importu w pokryciu krajowych potrzeb energetycznych. Odnotowano rekordowy import energii elektrycznej (dwuipółkrotny wzrost), węgla oraz gazu.
  • Dywersyfikacja miksu postępuje w kierunku większego wykorzystania jednostek gazowych.
  • W 2018 r. moc zainstalowana w OZE utrzymała się na stałym poziomie. Brakuje nowych inwestycji.
  • W 2017 roku emisje gazów cieplarnianych wzrosły w Polsce o 4 % w odniesieniu do 2016 r.
  • Emisje tylko w energetyce i ciepłownictwie w ostatnim roku pozostały bez zmian.
  • Saldo importu węgla energetycznego potroiło się i pokrywa około jedną czwartą krajowego zapotrzebowania.
  • Rośnie udział gazu w miksie energetycznym, w zeszłym roku wyniósł 7,2% wobec 5,6% w roku 2017.

Moc zainstalowana

  • Udział mocy zainstalowanych w węglu brunatnym i kamiennym zmniejszył się z 72% w 2017 r. do 70% pod koniec 2018 r.
  • O 1% zwiększył się udział mocy zainstalowanej jednostek gazowych.
Rys. 1

Zmiana mocy zainstalowanej w 2018 r. względem 2017 r.

  • Wzrost mocy zainstalowanej w jednostkach zasilanych gazem to wynik zakończenia inwestycji w elektrociepłownię przemysłową
  • w Płocku.
  • Moc zainstalowana paneli fotowoltaicznych zwiększyła się o ponad 80% rok do roku.
Rys. 2

Zmiany mocy zainstalowanej

  • W ostatniej dekadzie oddano nowe moce głównie w OZE oraz jednostkach przemysłowych opalanych gazem.
Rys. 3

Zmiany mocy zainstalowanej OZE

  • Trzykrotnie, do 560 MW, zwiększyła się w latach 2016-18 moc zainstalowana PV.
  • Inne źródła odnawialne nie rozwijają się od 2016 r.
Rys. 4

Produkcja

Produkcja energii elektrycznej w 2018 r.

  • Węgiel jest najważniejszym paliwem w produkcji energii elektrycznej – jego udział wyniósł 78,1% wobec 78,4% w 2017 r.
  • Rośnie znaczenie gazu. Jego udział w miksie energetycznym wyniósł 7,2% wobec 5,6% w 2017 r.
  • Udział w produkcji energii elektrycznej z OZE spadł do 12,7% wobec 14,1% w 2017 r.
Rys. 5

Zmiana produkcji energii elektrycznej w 2018 r. względem 2017 r.

  • Zmiejszenie produkcji z węgla brunatnego wynika głównie z odstawienia elektrowni Adamów.
  • Zmniejszenie produkcji z lądowych elektrowni wiatrowych jest związane z niekorzystnymi regulacjami prawnymi oraz mniejszą wietrznością.
  •  Zwiększyła się produkcja energii z węgla i gazu – to skutek oddania do użytku elektrowni w Kozienicach oraz elektrociepłowni
  • w Płocku.
Rys. 6

Zmiany produkcji energii elektrycznej

  • W ostatniej dekadzie znacząco wzrósł udział gazu ziemnego w miksie energetycznym.
  • W pozostałych źródłach zmiany były niewielkie.
Rys. 7

Zmiany produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych

  • W 2018 r. odnotowano najniższą produkcję oraz najmniejszy udział OZE w miksie po 2014 r.
Rys. 8

Bilans krajowy

Krajowy bilans produkcji i zużycia energii elektrycznej

  • W 2018 r. produkcja energii elektrycznej utrzymywała się na poziomie z 2017 r.
  • Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną było pokrywane przez import, którego wolumen zwiększył się dwuipółkrotnie.
Rys. 9

Zmiana zapotrzebowania na energię elektryczną

  • W latach 2009-18 zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce rosło średnio o 1,6%, a w roku ubiegłym o 1,8%.
  • PKB rośnie szybciej niż zapotrzebowanie na energię elektryczną.
Rys. 10

Zmiana zapotrzebowania na moc szczytową

  • Rośnie roczne maksymalne zapotrzebowanie na moc w systemie – w 2018 r. wyniosło rekordowe 26,45 GW.
  • Pogłębia się problem pokrycia szybko rosnącego zapotrzebowania na moc szczytową latem.
Rys. 11

Emisje

Zmiana emisji gazów cieplarnianych

  • W 2017 r. całkowite emisje gazów cieplarnianych wzrosły o 16 mln ton, czyli ok. 4% względem roku poprzedniego.
  • Trend zwyżkowy utrzymuje sie od 2014 r.
Rys. 12

Zmiana emisji gazów cieplarnianych energetyki i ciepłownictwa

  • Emisje z elektroenergetyki wzrosły w 2017 r. o 1% względem roku 2016.
  • Emisje z ciepłownictwa utrzymują się na stałym poziomie.
Rys. 13

Emisje gazów, pyłów i substancji szkodliwych z elektroenergetyki

  • W 2016 r. odnotowano znaczną, ponad 40%, redukcję emisji krajowych SOx. Ograniczenie emisji jest skutkiem wdrożenia dyrektywy o emisjach przemysłowych.
  • W 2016 r. utrzymał się trend redukcji emisji NOx i pyłów.
Rys. 14

Ceny energii elektrycznej

Porównanie cen spot energii elektrycznej na rynkach krajów sąsiednich

  • W 2018 r. w całym regionie odnotowano znaczny wzrost cen energii.
  • Widoczne jest postępujące wyrównywanie cen na rynkach sąsiednich w Unii Europejskiej, co jest efektem funkcjonowania wewnętrznego rynku energii elektrycznej.
Rys. 15

Paliwa

Krajowa produkcja węgla kamiennego

  • W 2018 r. o 2 mln ton spadło wydobycie węgla kamiennego w porównaniu do roku 2017.
Rys. 16

Bilans handlowy węgla kamiennego energetycznego

  • Import węgla jest rekordowo wysoki, a ponad 78% wolumenu pochodzi z Rosji. Inne główne kierunki importu to Kolumbia, USA oraz Kazachstan.
  • Eksport z Polski jest najniższy od 15 lat.
Rys. 17

Krajowe zużycie węgla kamiennego energetycznego w 2017 r.

  • Prawie połowę węgla energetycznego, 30,7 mln ton, użyto do produkcji energii elektrycznej.
  • Do celów grzewczych wykorzystano ponad 40% wolumenu, tj. 25 mln ton.
Rys. 18

Zużycie krajowe gazu

  • W 2017 r. zużycie gazu wysokometanowego wzrosło do 16,4 mld m3, czyli zwiększyło się o ponad 25% w ciągu 9 lat.
  • W tym samym okresie produkcja krajowa zmniejszyła się o 18% i wyniosła 1,7 mld m3.
  • Gaz ziemny zaazotowany w całości pochodzi z produkcji krajowej. Jego wykorzystanie utrzymuje się na stałym poziomie ok. 3,8 mld m3 rocznie.
Rys. 19

Pozyskanie gazu ziemnego

  • Import ze wschodu odpowiada za ponad 50% dostaw gazu.
  • W 2017 r. wzrósł import z innych kierunków, głównie dzięki kontraktom na zakup gazu skroplonego.
Rys. 20

Tytuł opracowania: "Transformacja energetyczna w Polsce. Edycja 2019"
Data publikacji: kwiecień 2019 r.
Autorzy: Rafał Macuk, dr Joanna Maćkowiak Pandera, Andrzej Rubczyński, dr Aleksandra Gawlikowska-Fyk Forum Energii